حفظ حقوق مادی و معنوی پرستاران از مهم ترین اهداف ماست/ ضرورت استفاده از پرستاران در برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع

دکتر احمد نجاتیان، رئیس سازمان نظام پرستاری، در هشتاد و سومین اجلاس مدیران پرستاری که در تالار رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد، گفت: «سه ضلع مهم علم پرستاری، حکمرانی پرستاری و حوزه حرفه‌ای پرستاری از ارکان اصلی به شمار می‌روند و از دست‌اندرکاران تشکیل این جلسه، به‌خصوص معاون پرستاری وزیر بهداشت، تشکر می‌کنم که با دعوت از مدیران پرستاری و تشکیل پنل‌های تخصصی در ارتقای سطح دانش مدیران گروه‌های پرستاری تلاش می‌کنند.»

وی خاطرنشان کرد: «خوشبختانه فرصتی که دولت چهاردهم ایجاد کرده است و با دید وسیعی که دکتر ظفرقندی وزیر بهداشت نسبت به عرصه سلامت دارند و همچنین دید سیاست‌گذاری ایشان در وزارت بهداشت، قطعا می‌توانیم به اهداف مطلوبی دست یابیم.»

به اعتقاد دکتر نجاتیان با تعامل و همگرایی بیشتر نهادهای پرستاری می‌توان در مسیر ارتقای کیفیت مراقبت‌های پرستاری و در نهایت رضایت‌مندی مردم گام‌های مضاعفی برداشت.

رئیس سازمان نظام پرستاری یاد آور شد: «از ۸ هدف اصلی تشکیل سازمان نظام پرستاری که در قانون آمده است، تنها در یک بند به حفظ و تامین حقوق مادی و معنوی پرستاران اشاره شده است و ۷ هدف دیگر که از اهمیت زیادی برخوردار است به کیفیت مراقبت‌ها و رضایت‌مندی مردم، امور آموزش، پژوهش و امور فرهنگی اشاره شده است.»

دکتر نجاتیان افزود: «سازمان نظام پرستاری یکی از ابعاد هشت‌گانه‌اش، موضوع حفظ حقوق مادی و معنوی پرستاران است که در چند سال اخیر به دلیل اهمیت مطالبات پرستاران، این بعدش از اهمیت زیادی برخوردار است.»

وی با بیان اینکه «بدون حل ریشه‌ای و عمیق مسائل پرستاری پیشبرد اهداف نظام سلامت و اجرای درست برنامه‌ها و سیاست‌ها مانند سیاست‌های کلی سلامت و برنامه هفتم امکان‌پذیر نیست»، به اقدامات صورت گرفته از سوی دولت چهاردهم برای رسیدگی به مشکلات پرستاران اشاره کرد و گفت: «در این مدت برای حل مشکلات جامعه پرستاری همه پای کار آمدند و تاکید کردند که خواسته‌های پرستاران بر حق است.»

نجاتیان خاطرنشان کرد: «سازمان نظام پرستاری به‌عنوان نماینده قانونی پرستاران در حدود ۵ ماه گذشته بیش از ۶۰ مکاتبه با نهادهای مختلف و بیش از ۲۵ جلسه در سطوح ملی برای پیگیری مطالبات پرستاران داشته است.»

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه «بزرگ‌ترین مسئله و چالش نظام سلامت کمبود نیروی انسانی است»، گفت: «تامین نیروی انسانی باید همواره یکی از اولویت‌های وزارت بهداشت باشد و خوشبختانه وزیر بهداشت نگاه وسیعی به این موضوع دارند. همچنین علاوه بر کمبود نیروی انسانی، میل به مهاجرت نیز بسیار زیاد است. با توجه به کمبود نیروی انسانی باید گفت تربیت نیروی پرستار حداقل چهار سال و تربیت یک پزشک متخصص حداقل ۱۲ سال زمان می‌برد.»

نجاتیان با اشاره به برگزاری دوره‌های کوتاه‌مدت آموزشی و تربیت نیروهای حد واسط در نظام سلامت گفت: «تربیت نیروهای حد واسط نیز که با هدف برطرف شدن کمبود پزشک در مناطق محروم انجام می‌شود به مناطق محروم بیشترین لطمه را وارد می‌کند.»

وی گفت: «از دولت چهاردهم انتظار می‌رود با همگرایی و تعامل بیشتر از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و همچنین معاونت پرستاری و سازمان نظام پرستاری در مسیر رسیدن به اهداف مطلوب تلاش بیشتری شود.»

نجاتیان به کمبود پرستار در کشور اشاره کرد و گفت: «در مسیر رفع مشکل کمبود پرستار باید با برنامه‌ریزی وارد عمل شویم. چون قانون برنامه هفتم توسعه به افزایش آموزش پرستاران تاکید فراوانی کرده است، از این رو می‌بایست در مسیر رفع کمبود پرستار تلاش کنیم.»

وی با اشاره به صحبتهایی که در مورد استفاده از نیروهای بهیار برای کمبود پرستاران می شود، اظهار داشت: «به نظر می‌رسد این موضوع ما را از خط‌مشی کیفیت خدمات و جایگاه پرستاری ایران در سطح بین‌المللی دور می‌سازد. ما کشوری هستیم دارای نیروهای تحصیل‌کرده فراوان در عرصه پرستاری در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری و جزو رتبه‌های برتر منطقه هستیم و از این رو باید در جایگاه اصلی باقی بمانیم.»

وی گفت: «پیشنهاد من معاونت پرستاری این است که در مسیر بررسی کمبود پرستار، یک بار براساس آمایش سرزمینی، بررسی‌های لازم را انجام دهیم که بدانیم ریشه کمبود پرستاران چیست، آیا تعداد آموزش‌های ما و دانشکده‌های پرستاری ما در کشور کم است یا در جذب نیروهای پرستار مشکل داریم و یا مشکل در زیرساخت‌های رفاهی است که می‌توان با تکمیل و احداث پانسیون‌ها، این نقایص را مرتفع کنیم.»

وی تصریح کرد: « باید ریشه این کمبودها را شناسایی کرد و سازمان نظام پرستاری این آمادگی را دارد با تعامل وزارت بهداشت در مسیر رشد و پیشرفت، حرکت‌های خوبی انجام دهد. توسعه دانشکده‌های پرستاری، افزایش میزان جذب یا ایجاد رشته‌های بین‌رشته‌ای که بتوان در تربیت پرستاران، نقش سا‌زنده‌ای ایفا کرد می‌تواند جزئی از راه حل‌ها برای رفع این مشکل باشد.»

رییس کل سازمان نظام پرستاری در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «درخواست دیگری از وزارت بهداشت دارم و اینکه کمک شود تا برنامه پزشک خانواده که جزو اولویت‌های وزارت بهداشت و شخص رئیس جمهور است محقق شود. به هر حال نقش مراقبت‌های پرستاری از اهمیت خاصی برخوردار است و امروزه مراقبت در منزل به عنوان یک حلقه مهم ارائه خدمات در نظام چرخه ارجاع باید به جایگاه واقعی خود را پیدا کند.»

رئیس سازمان نظام پرستاری گفت: « در صورت آمادگی وزارت بهداشت و معاونت بهداشت، آمادگی داریم از نقش پرستاران در نظام ارجاع در قالب پرستار مراقب در منزل یا پرستار، بهره‌مندی بیشتری شود و نیز پرستاران متخصص را در شهرهایی که نیاز به نظام ارجاع و خط اولیه مراقبت دارد، معرفی و اعزام کنیم تا به نظام سلامت کشور کمک کنیم.»

نجاتیان گفت: «همچنین ما در سازمان نظام پرستاری این ظرفیت را در مجلس داریم که اگر مواردی در حوزه پرستاری وجود دارد که دولت محدودیت‌هایی در حوزه استخدام و دیگر موارد دارد را با تعامل و همگرایی مرتفع کنیم.»

وی گفت: «پرستاران و پزشکان باید دیدگاه نوآورانه و خلاقانه‌ای به مسائل حوزه سلامت داشته باشند و از سوی دیگر باید به آموزش‌های بین رشته‌ای توجه شود و افراد به صورت تک‌بعدی آموزش نبینند.»

رئیس کل سازمان نظام پرستاری در پایان در تشریح اهداف این سازمان گفت: «همکاری در تدوین برنامه و استانداردهای آموزشی پرستاران، تعیین تعداد و نحوه پذیرش دانشجویان پرستاری، تلاش به منظور ارتقای کیفی مهارت‌ها، کمک به گسترش زمینه‌های پژوهش در حوزه پرستاری و همکاری در راه تبادل علمی، تحقیقاتی و حرفه‌ای با نهادهای ملی و بین‌المللی به منظور ارتقای کیفیت آموزش خدمات از اهداف تشکیل سازمان نظام پرستاری است.»