بهار وطن نیوز – در شرایطی که اقتصاد به مهم‌ترین میدان تعیین‌کننده قدرت، ثبات و امنیت ملی تبدیل شده است.

رضا حسین‌زاده بهره‌مند از چهره‌های شناخته‌شده حوزه کارآفرینی بر این باور است که راه برون‌رفت از چالش‌های فعلی نه در تصدی‌گری‌های دولتی بلکه در میدان دادنِ واقعی به بخش خصوصی نهفته است.

او با تأکید بر اینکه بخش خصوصی می‌تواند با چابکی و تخصص خود، بار اصلی تولید و اشتغال‌زایی را بر دوش بکشد، معتقد است در صورت تفکیک درست وظایف یعنی تمرکز دولت بر سیاست‌گذاری کلان و سپردن عملیات اجرایی به بخش خصوصی می‌توان به تحقق شعارهای اقتصادی و شکوفایی کشور در این جنگ اقتصادی امیدوار بود. در ذیل گفت و گوی ما با ایشان که حاوی تجربیات و ایده های جالب می باشد را می خوانید.

• آقای حسین‌زاده بهره‌مند، لطفاً در آغاز خودتان را معرفی کنید و کمی از مسیر کاری‌تان بگویید.

بنده رضا حسین‌زاده بهره‌مند هستم. فعالیت اقتصادی را از سنین بسیار پایین آغاز کردم از هفت‌سالگی وارد کار شدم و از همان زمان مسیر زندگی‌ام با تلاش، تجربه و مسئولیت‌پذیری گره خورد. در واقع من از کودکی در کنار پدرم کار کردم و خیلی زود با فضای واقعی کسب‌وکار آشنا شدم. بعدها نیز در سن هفده‌سالگی مدیریت یک مجموعه را برعهده گرفتم و به‌نوعی وارد مرحله‌ای جدی‌تر از فعالیت اقتصادی شدم. این تجربه‌ها باعث شد که امروز با نگاه دقیق‌تر و عمیق‌تری به اقتصاد، تولید، بازار و اشتغال نگاه کنم.

• یعنی شما از همان سال‌های کودکی وارد فعالیت اقتصادی و مدیریتی شدید؟

بله دقیقاً. من کار را از کودکی شروع کردم و این برای من فقط یک تجربه ساده نبود بلکه یک مسیر آموزشی واقعی بود. وقتی فرد از سن پایین وارد کار می‌شود، هم نظم را یاد می‌گیرد و هم سختی را، هم بازار را می‌شناسد و هم ارزش تولید و تلاش را بهتر درک می‌کند. من همیشه به این نکته اعتقاد داشته‌ام که تجربه عملی یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های هر فرد در حوزه اقتصاد است.

• فعالیت حرفه‌ای شما در چه حوزه‌هایی بوده است؟

فعالیت من ابتدا در صنایع شیمیایی آغاز شد و بعد به حوزه ساختمان گسترش پیدا کرد. در ادامه نگاه من به‌سمت صادرات رفت. از همان سال‌های نخست متوجه شدم که اگر بخواهیم در اقتصاد موفق باشیم نباید فقط به بازار داخلی محدود بمانیم. باید از همان ابتدا به بازارهای بین‌المللی فکر کنیم. به همین دلیل ارتباطات صادراتی خود را با کشورهای مختلف آغاز کردم و به‌تدریج این ارتباطات توسعه پیدا کرد.

• چه تعداد بازار یا کشور را در حوزه صادرات تجربه کرده‌اید؟

در طول این سال‌ها با سی کشور ارتباط فعال صادراتی داشته‌ام. این موضوع برای من بسیار مهم بود چون معتقدم صادرات فقط یک فعالیت تجاری نیست بلکه راهی برای ورود کشور به بازارهای جهانی و تقویت اقتصاد ملی است. من بارها در عمل دیده‌ام که چگونه یک نگاه صادرات‌محور می‌تواند یک مجموعه را متحول کند.

• شما همیشه بر صادرات تأکید داشته‌اید. چرا این موضوع برایتان تا این حد مهم است؟

چون به اعتقاد من صادرات یکی از اصلی‌ترین راه‌های ورود ارز به کشور و یکی از مؤثرترین ابزارهای مقابله با رکود و تورم است. ما کشوری هستیم که از نظر جغرافیایی در موقعیت بسیار مهمی قرار داریم. هم با کشورهای متعدد هم‌مرز هستیم و هم بازارهای دورتر از جمله برخی کشورهای آفریقایی علاقه زیادی به همکاری با ما دارند. این ظرفیت‌ها نباید نادیده گرفته شوند. اگر تولیدکننده و کارآفرین ما به‌درستی آموزش ببیند و نگاه بین‌المللی داشته باشد می‌تواند در بازارهای خارجی بسیار موفق باشد.

• به نظر می‌رسد شما با تولید سنتی هم موافق نیستید. دلیل این نگاه چیست؟

بله من با تولید سنتی مخالفم. نه به این معنا که تولید سنتی بی‌ارزش است بلکه به این معنا که در دنیای امروز تولید باید به‌روز، رقابتی، علمی و مبتنی بر نیاز بازار باشد. اگر تولیدکننده با همان شیوه‌های قدیمی و بدون شناخت از بازار حرکت کند در رقابت جهانی دوام نخواهد آورد. ما باید محصولی تولید کنیم که هم کیفیت داشته باشد هم استاندارد بین‌المللی، هم قابلیت صادرات و هم ارزش افزوده واقعی.

• چه شد که به سمت طراحی یک استارتاپ اقتصادی رفتید؟

حدود یازده سال پیش متوجه شدیم که یک مشکل اساسی تقریباً همه فعالان اقتصادی را درگیر کرده است.  تورم، گرانی و کاهش ارزش پول ملی. این مسئله فقط یک عدد اقتصادی نیست بلکه مستقیماً بر تولید، فروش، قدرت خرید مردم و حتی روحیه کارآفرینان اثر می‌گذارد. من و مجموعه‌ای از دوستان، اساتید، متخصصان و فعالان اقتصادی تصمیم گرفتیم که فقط نظاره‌گر نباشیم بلکه برای این مسئله یک راه‌حل عملی طراحی کنیم. به همین دلیل وارد مرحله تحقیق، بررسی و طراحی یک استارتاپ اقتصادی شدیم.

• این ایده چگونه شکل گرفت و چه مراحلی را طی کرد؟

ما از همان ابتدا این موضوع را جدی گرفتیم. جلسات متعددی با اساتید دانشگاه، نخبگان، صاحبان کسب‌وکار، اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی برگزار کردیم. همچنین مرکزها و استان‌های مختلف را بررسی کردیم و با مسئولان و کارشناسان در حوزه‌های گوناگون مشورت داشتیم. هدف ما این بود که بفهمیم دقیقاً باید چه مدلی طراحی کنیم تا هم عملی باشد و هم بتواند در مقیاس گسترده اجرا شود. نتیجه این بررسی‌ها، شکل‌گیری یک مجموعه تحقیقاتی و سپس یک استارتاپ اقتصادی بود که امروز به مرحله اجرا رسیده است.

• این استارتاپ اقتصادی دقیقاً چه ویژگی‌ای دارد؟

ویژگی اصلی این استارتاپ این است که فقط یک کسب‌وکار معمولی نیست بلکه یک مدل چندبُعدی خدمات‌محور است. ما در این مجموعه به‌جای تمرکز صرف بر فروش تلاش کرده‌ایم میان آموزش، تحقیق و توسعه، بازاریابی و فروش ارتباط منطقی و منسجم برقرار کنیم. در این مدل هر فرد بر اساس توانایی و مهارت خود وارد مجموعه می‌شود و متناسب با فعالیتش، خدمات و فرصت دریافت می‌کند. هدف ما این است که یک چرخه سالم اقتصادی ایجاد کنیم که هم به مردم کمک کند و هم به رشد بازار منجر شود.

• چه ضرورتی باعث شد چنین مدل گسترده‌ای طراحی شود؟

چون ما به این نتیجه رسیدیم که اقتصاد امروز فقط با یک ابزار حل نمی‌شود. اگر بخواهیم یک طرح پایدار داشته باشیم باید از ابتدا به تمام زنجیره فکر کنیم. آموزش لازم است تا افراد بتوانند رشد کنند. تحقیق و توسعه لازم است تا محصول و خدمت درست تعریف شود. بازاریابی لازم است تا بازار هدف پیدا شود. فروش نیز لازم است تا این چرخه به نتیجه برسد. اگر این چهار بخش کنار هم قرار بگیرند تا یک سیستم واقعی و قابل اتکا شکل می‌گیرد.

• در این پروژه بحث آموزش چه جایگاهی دارد؟

آموزش نقطه آغاز است. ما معتقدیم هیچ فرد یا مجموعه‌ای بدون آموزش نمی‌تواند در بازار امروز موفق باشد. آموزش باید هم در سطح مهارتی باشد و هم در سطح فکری و مدیریتی. کسی که می‌خواهد محصولی را عرضه کند، باید بداند بازار چیست، مشتری چه می‌خواهد، استاندارد جهانی چیست و چگونه باید رقابت کرد. بدون آموزش، حتی بهترین ایده هم به نتیجه مطلوب نمی‌رسد.

• بعد از آموزش، نقش تحقیق و توسعه در این پروژه چیست؟

تحقیق و توسعه در واقع همان بخشی است که به ما می‌گوید چگونه ایده را به محصول قابل‌عرضه تبدیل کنیم. ما باید بازار را بشناسیم، نیازها را تحلیل کنیم نقاط ضعف و قوت را بسنجیم و بر اساس آن محصول یا خدمت را طراحی کنیم. در این پروژه تحقیق و توسعه نقش مهمی دارد، چون کمک می‌کند از تصمیم‌های هیجانی و غیرکارشناسی جلوگیری شود و مسیر حرکت مجموعه، علمی و حساب‌شده باشد.

• بازاریابی را چگونه تعریف می‌کنید؟

بازاریابی فقط تبلیغ نیست. بازاریابی یعنی شناخت مخاطب، شناخت نیاز بازار، طراحی پیام درست و ایجاد اعتماد. ما در این پروژه تلاش کرده‌ایم برای هر محصول و خدمت، مسیر بازاریابی مشخصی داشته باشیم. این موضوع به‌ویژه در بازارهای خارجی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چون هر کشور و هر منطقه، فرهنگ خرید و معیارهای متفاوتی دارد. بنابراین بازاریابی باید متناسب با هر بازار طراحی شود.

• مرحله نهایی این زنجیره یعنی فروش، چگونه در پروژه شما دیده شده است؟

فروش مرحله‌ای است که همه تلاش‌ها به آن ختم می‌شود. ما به‌دنبال ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای در داخل و خارج از کشور هستیم تا محصولات و خدمات به‌صورت مستقیم، شفاف و منظم به دست مردم برسد. در آینده هم برنامه داریم که این فروشگاه‌ها به‌گونه‌ای توسعه پیدا کنند که حتی مدل‌های مبتنی بر خدمات و خرید آسان را هم پوشش دهند. هدف ما این است که فرآیند خرید برای مردم ساده‌تر، سریع‌تر و مطمئن‌تر شود.

• آیا در این پروژه به خرید اقساطی هم فکر کرده‌اید؟

بله یکی از موضوعات مهمی که ما به آن پرداخته‌ایم فروش اقساطی سالم و شفاف است. تأکید می‌کنم که منظور ما از قسطی‌فروشی، مدل‌های آسیب‌زا یا غیرشفاف نیست. بلکه می‌خواهیم سازوکاری ایجاد کنیم که مردم بتوانند با آرامش بیشتری خرید کنند و دغدغه پرداخت یک‌جای هزینه‌ها را نداشته باشند. این موضوع به‌ویژه در شرایط اقتصادی امروز، می‌تواند بسیار مؤثر باشد و به حفظ قدرت خرید مردم کمک کند.

• در این طرح اشتغال‌زایی چه جایگاهی دارد؟

اشتغال‌زایی یکی از محورهای اصلی پروژه ماست. برآورد ما این است که این طرح می‌تواند در مدت کوتاهی یک میلیون شغل ایجاد کند. البته این فقط یک عدد نیست؛ بلکه نتیجه طراحی شبکه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی، آموزشی، خدماتی و تجاری است. ما می‌خواهیم فرصت مشارکت واقعی برای افراد مختلف فراهم شود. هر کس که توانایی، مهارت یا ایده‌ای دارد بتواند در این مجموعه نقش داشته باشد.

• چه حوزه‌هایی در این پروژه پوشش داده شده است؟

ما برای این طرح ۱۲ کارگروه تخصصی در نظر گرفته‌ایم که حوزه‌هایی مانند بازرگانی، اقتصاد، گردشگری، حقوق، فنی و مهندسی، فرهنگی، هنری، اجتماعی، ورزشی، کارآفرینی، بهداشت و ارتقای سلامت را پوشش می‌دهند. دلیل این تنوع هم روشن است: اقتصاد فقط پول و معامله نیست، بلکه با فرهنگ، اجتماع، سلامت و آموزش ارتباط مستقیم دارد. بنابراین ما تلاش کرده‌ایم یک نگاه جامع داشته باشیم.

• به نظر شما این پروژه چه تفاوتی با طرح‌های رایج اقتصادی دارد؟

تفاوت اصلی ما در این است که از ابتدا به همه اجزای زنجیره فکر کرده‌ایم. خیلی از طرح‌ها فقط روی یک بخش تمرکز می‌کنند، اما ما به‌صورت هم‌زمان به آموزش، تحقیق، بازاریابی، فروش، صادرات، خدمات و اشتغال فکر کرده‌ایم. همین موضوع باعث شده این پروژه صرفاً یک فعالیت اقتصادی نباشد بلکه به یک مدل توسعه‌ای تبدیل شود.

• در طول این سال‌ها چه میزان مستندات و طرح مکتوب تهیه کرده‌اید؟

خوشبختانه تا امروز حدود هفت‌هزار صفحه طرح مکتوب و اجرایی تهیه کرده‌ایم. این حجم از مستندات نشان می‌دهد که پروژه ما حاصل یک فکر لحظه‌ای نیست بلکه نتیجه سال‌ها پژوهش، بررسی، مشورت و تجربه عملی است. ما برای این کار وقت زیادی گذاشته‌ایم و هنوز هم در حال تکمیل و توسعه آن هستیم.

• از نگاه شما راه‌حل اصلی برای عبور از مشکلات اقتصادی چیست؟

قطعاً و بدون تردید حل مشکلات اقتصادی کشور در گروِ ورود جدی بخش خصوصی است. تجربه نشان داده که بخش خصوصی به‌دلیل چابکی، انگیزه، تخصص و توان اجرایی بالا می‌تواند موتور محرک اقتصاد باشد و آن را به‌صورت واقعی مدیریت و به حرکت درآورد. در مقابل نقش بخش دولتی باید بیشتر در حوزه سیاست‌گذاری، هدایت، نظارت و مدیریت کلان خلاصه شود، نه تصدی‌گری مستقیم. به بیان روشن‌تر دولت باید زمینه‌ساز باشد و بخش خصوصی باید مجری و موتور اصلی تولید و توسعه باشد و این نگاه بارها و بارها هم از سوی رهبر شهید و هم از سوی رهبر معظم انقلاب مورد تأکید قرار گرفته است. هر سال مسئله اقتصاد و اشتغال به‌عنوان محور اصلی شعار سال مطرح شده و این نشان می‌دهد که اقتصاد نه یک موضوع حاشیه‌ای بلکه ستون فقرات پیشرفت کشور است. از همین رو این وظیفه کارآفرینان، صاحبان صنایع، مدیران و تصمیم‌سازان کشور است که بیش از گذشته به این حوزه توجه کنند و با تمام توان در مسیر رونق تولید، اشتغال‌زایی و شکوفایی اقتصادی گام بردارند. امروز حتی در عرصه‌های جنگ و امنیت نیز می‌بینیم که اقتصاد نقشی تعیین‌کننده و سرنوشت‌ساز دارد.

• سخن پایانی شما برای مخاطبان این مصاحبه چیست؟

من فقط می‌خواهم بگویم که این پروژه حاصل سال‌ها کار، تجربه و باور به توان داخلی است. ما تلاش کرده‌ایم مدلی طراحی کنیم که هم به رفاه مردم کمک کند هم به رونق اقتصاد و هم به اشتغال‌زایی گسترده. از همه دوستان، دانشگاهیان، کارشناسان، فعالان اقتصادی و کسانی که در این مسیر ما را همراهی کرده‌اند صمیمانه تشکر می‌کنم و دست همه آن‌ها را به گرمی می‌فشارم. باور دارم که اگر کار گروهی نگاه علمی و نیت خدمت وجود داشته باشد می‌توان اتفاقات بزرگی رقم زد.