به گزارش پایگاه خبری بهار وطن نیوز ، قطر در جریان نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک (اواخر سپتامبر ۲۰۲۶) نقش میانجی فعالی را ایفا کرد. دوحه نه‌تنها پیام‌ها را میان هیئت‌های ایرانی و آمریکایی منتقل می‌کرد، بلکه هدف اصلی خود را «ایجاد زمینه مشترک» و «پر کردن شکاف» میان دو طرف اعلام کرد.

با وجود برگزاری جلسات و تبادل پیام‌ها در حاشیه مجمع عمومی، طرفین نتوانستند به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز دست یابند.

مقامات ایرانی از طریق میانجی قطری شروط خود را به واشنگتن ابلاغ کردند؛ از جمله پایان جنگ در همه جبهه‌ها، لغو محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده.

در مقابل، آمریکا پیشنهاد ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز را نپذیرفته و با این استدلال که ایران کنترلی بر این آبراه ندارد، آن را رد کرد. به این ترتیب، مذاکرات غیرمستقیم با میانجی‌گری قطر بدون حصول توافق پایان یافت.

در خصوص این موضوع خبرنگار ما گفتگویی با پروفسور شیرین هانتر عضو شورای روابط خارجی آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.

«شیرین طهماسب هانتر» بیش از پنجاه سال تجربه در امور بین‌المللی دارد که شامل فعالیت‌های او به عنوان دیپلمات (خدمات خارجی ایران، ۱۳۴۴-۱۳۵۷)، تحلیلگر اندیشکده، و مدیر برنامه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی و مرکز مطالعات سیاست اروپا (۱۳۶۲-۱۳۸۴) می‌شود. او در سال ۱۳۸۴ به مرکز الولید در دانشگاه جورج‌تاون پیوست و به عنوان پژوهشگر ارشد مهمان، استاد مهمان و استاد پژوهشی فعالیت کرد. او اکنون به عنوان عضو افتخاری مرکز الولید شناخته می‌شود. هانتر به زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسه و ترکی مسلط است. وی همچنین عضو شورای روابط خارجی امریکاست.

اخیراً کتاب «قدرت‌های بزرگ و تحولات اجتماعی و سیاسی ایران» (The Great Powers, and Iran’s Social and Political Evolution) نوشته وی از سوی انتشارات «پالگریو مک میلان» به زبان انگلیسی منتشر شده است. کتاب «قدرت‌های بزرگ و تحولات اجتماعی و سیاسی ایران» روایتی شخصی از زندگی و تجربیات شیرین هانتر، به عنوان یک زن ایرانی است که در دوران تحول‌آفرین تاریخ ایران بزرگ شد.

این کتاب با بررسی پیامد‌های پس از جنگ جهانی دوم تا انقلاب سرنوشت‌ساز سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) آغاز می‌شود و روایتی تأثیرگذار از تأثیر عمیق این رویداد‌های تاریخی بر زندگی نویسنده ارائه می‌دهد. کتاب به بررسی پیامد‌های چندوجهی دوره اصلاحات که از دهه ۱۳۴۰ (۱۹۶۰) آغاز شد، می‌پردازد. این اصلاحات به هانتر امکان ورود به خدمات دیپلماتیک را داد، اما در عین حال سایه‌ای از مصائب را بر خانواده او افکند.

هم مسئله هرمز و هم پرونده هسته‌ای بهانه هستند

مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا نیز با شکست مواجه شد و پیشنهاد قطر برای توقف درگیری‌ها و بازگشایی تنگه هرمز به نتیجه نرسید. به نظر می‌رسد آمریکا به دنبال توافقی است که هم موضوع تنگه هرمز را در بر بگیرد و هم امتیازات هسته‌ای از ایران بگیرد. ارزیابی شما چیست؟

دونالد ترامپ می‌خواهد نشان دهد از ایران امتیاز گرفته، بدون اینکه لازم باشد چیزی را به‌عنوان امتیاز یا اعتراف به تهران پنهان کند.

به‌ویژه، او می‌خواهد نشان دهد که خودش کسی بود که تهران را مجبور کرد از برنامه هسته‌ای‌اش دست بکشد. اما من معتقدم هم مسئله هرمز و هم پرونده هسته‌ای بهانه هستند.

ترامپ، مانند بسیاری از دیگر رؤسای جمهور آمریکا، می‌خواهد ایران تحت وزن تحریم‌ها و فشار‌های اقتصادی و … فرو بریزد و بدین ترتیب آمریکا بتواند آینده این کشور را شکل دهد.

*آرایش نظامی آمریکا در منطقه نشان از حمله گسترده قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره به ایران نیست. آرایش نظامی نشان از آمادگی برای چنین حمله احتمالی به ایران در ماه نوامبر است. ارزیابی شما چیست؟

پیش‌بینی نیات آینده آمریکا از طریق به‌اصطلاح جابه‌جایی نظامی‌اش دشوار است. آمریکا ممکن است بخواهد ایران را فریب دهد تا باور کند تا نوامبر حمله‌ای نخواهد شد و سپس زودتر یک حمله غافلگیرکننده انجام دهد.

اعراب به دنبال تجزیه ایران هستند

بر اساس گزارش‌های متعدد از جمله وال‌استریت ژورنال، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در مذاکرات اخیر برای احیای گفت‌و‌گو‌ها میان ایران و آمریکا کارشکنی کرده‌اند. بر اساس این گزارش، عربستان و امارات با هرگونه کاهش فشار بر ایران مخالفت کرده و از دولت ترامپ خواسته‌اند تحریم‌های اقتصادی و محاصره دریایی ایران را حفظ کند. آیا این موضوع در شکست مذاکرات اخیر تأثیر جدی داشته است؟

تعجب نمی‌کنم که سعودی‌ها و اماراتی‌ها تلاش کردند مانع سازش میان ایران و آمریکا شوند. همان‌طور که مدت‌هاست می‌گویم، بیشتر کشور‌های عربی، از جمله کشور‌های خلیج فارس، نسبت به ایران احساس دوستانه‌ای ندارند و می‌خواهند آن را تضعیف کنند و اگر ممکن باشد تجزیه‌اش کنند. آنها حتی تلاش کردند از برجام جلوگیری کنند. متأسفانه، اشتباهات خود ایران این کار را برای آنها آسان‌تر کرده است.

سناریوی محتمل برای تنش ایران و آمریکا از نظر شما چیست؟

بهترین سناریو یک توافق مذاکره‌شده خواهد بود. اما انعطاف‌ناپذیری هم ایران و هم آمریکا این سناریو را بعید می‌کند، هرچند غیرممکن نیست.

سناریوی دیگر حفظ وضع موجود به این امید است که ایران سرانجام تسلیم شود. بدترین سناریو یک حمله تمام‌عیار دیگر آمریکا و درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر است.