به گزارش بهار وطن نیوز، در آذربایجان شرقی، شهرهای کوچک نه تنها نقطه‌هایی جغرافیایی‌اند، بلکه روایت‌هایی زنده از مقاومت و امید مردمی هستند که بر زمین دشوار ساخت آبادانی را آغاز کرده‌اند. «جوان‌قلعه» امروز یکی از این روایت‌های روشن است؛ شهری که از دل دشواری‌های مالی و طبیعی، به مرکز نظم، نشاط و حرکت تبدیل شده است.

آنچه در جوان‌قلعه رخ داده، صرفا عمران نیست؛ فرهنگ بازسازی اعتماد اجتماعی است. در این شهر، اراده‌ی اداره با صدای مردم یکی شده؛ مدیران و شوراها تصمیم را شفاف گرفته‌اند و زندگی روزمره با طرح‌های روشن عمرانی و فرهنگی معنا یافته است. همین الگوی ساده اما موثر، اکنون نمونه‌ای برای سایر نقاط تازه‌تاسیس استان شده است.

هنگامی که این شهر عنوان مرکز بخش را گرفت، مشکلات مالی، ساخت‌وساز نیمه‌کاره و نبود زیرساخت‌ها کار را دشوار کرده بود. ساختمان شهرداری ناقص بود، مسیرها خاکی و اعتماد مردم کم‌رنگ؛ اما با مدیریت تازه و یاری شهروندان، ورق برگشت. در دو سال و نیم گذشته، جوان‌قلعه نه تنها نظم اداری یافته، بلکه در مسیر پیوند فرهنگی و گردشگری نیز گام برداشته است.

در قلب این حرکت، نام شهردار جوان‌قلعه، مهندس موسویان، نماد تلاش بی‌وقفه و آرامش مدیریتی است؛ کسی که پس از سال‌ها فعالیت اجرایی در پروژه‌های عمرانی جنوب کشور، به شمال بازگشت تا با تجربه‌ی صنعتی، ساختار انسانی و مالی شهر کوچک خود را بنا کند. او ترجمان مدیریت مشارکتی در روایتی محلی است؛ مدیری که نگاهش از خاک آسفالت شروع شد، اما تا دل مردم ادامه یافت.

جوان‌قلعه در آذربایجان امروز فقط یک نام جغرافیایی نیست؛ نشانه‌ای از پیوند اراده با عمل است. وقتی مردم و مدیران دست در دست هم بگذارند، خاک نرم‌ترین بستر شکوفایی می‌شود. این شهر اکنون زاده‌ی همین همدلی است.

سخنان مهندس موسویان نه تنها دیدگاه یک مدیر محلی، بلکه تصویری از اراده‌ی یک شهر برای حرکت از سکون به پویایی است؛ شهری که از دل سختی‌ها، امید را می‌رویاند.

در ادامه به گزارشی مفصل از این حیث می‌پردازیم.

«از روستا تا شهر»؛ جوان‌قلعه چگونه جان گرفت

به‌گفته‌ی شهردار موسویان، جوان‌قلعه زمانی مجموعه‌ای از روستاهای پراکنده بود که با باغ‌های گسترده و آب‌و‌هوای دلپذیر شناخته می‌شد. با تعیین آن به‌عنوان مرکز بخش و الحاق نواحی پیرامونی، عنوان رسمی «شهر» را دریافت کرد و نخستین مسیر گردشگری در شمال‌غرب تبریز از همین نقطه آغاز شد.

او توضیح می‌دهد:

در روزگار نخست، کمتر از هزار نفر جمعیت ثابت داشتیم، اما حالا با فعالیت‌های اداری، طرح‌های گردشگری و حضور مردم از روستاهای اطراف، جوان‌قلعه به شهری زنده تبدیل شده است. دو آبشار طبیعی «شوباری» و «هرجلان» مقصد اصلی گردشگران‌اند و هر هفته تورهایی از تبریز برای دیدارشان می‌آیند. همین طبیعت بود که هویت تازه‌ای به شهر داد.

در کنار این چشم‌اندازها، دره‌ای به نام «دره‌ی کبوتران» نیز از جاذبه‌های خاص منطقه است؛ محلی آرام با حضور پرشمار کبوتران که به نماد زیبایی طبیعت بکر جوان‌قلعه تبدیل شده است.

بازآفرینی اداری و مالی؛ نظم از دل بی‌نظمی 

هنگامی‌که مهندس موسویان کار را آغاز کرد، شهرداری وضع خوبی نداشت؛ پنج ماه حقوق کارمندان عقب‌مانده بود و فضای اداری بی‌نظم بود. نخستین اقدام او توقف این چرخه بود؛ پرداخت منظم حقوق‌ها، تنظیم حساب‌ها و بازگرداندن اعتماد به بدنه ی شهرداری از اقدامات اولیه ایشان در این سمت بود.

او می‌گوید:

از ماه اول پرداخت‌ها سر وقت انجام شد. مردم وقتی بدانند اداره‌شان منظم است، خودشان هم با دل کار می‌کنند. بعد به ساختمان نیمه‌کاره‌ی شهرداری رسیدیم که فقط اسکلتش آماده بود. با سه میلیارد تومان هزینه از بودجه‌ی داخلی، ساختمان را کامل کردیم، فضای سبز و گل‌کاری راه انداختیم و امروز شهرداری جوان‌قلعه چهره‌ای تازه دارد.

بلوار شهید باکری؛ شاهراه توسعه‌ی جوان‌قلعه 

نخستین پروژه‌ی شاخص شهر، بلوار شهید باکری است؛ مسیر یک‌کیلومتری با عرض میانگین ۲۵ متر که دوطرف آن جدول‌گذاری و آسفالت می‌شود و نقطه‌ی اتصال مرکز شهر به رودخانه است. به‌گفته‌ی موسویان، این بلوار نه‌تنها یک مسیر ارتباطی، بلکه «ستون اصلی توسعه‌ی آینده‌ی جوان‌قلعه» است.

در کنار آن، احداث نمازخانه و سرویس‌های عمومی برای مسیر گردشگری نیز در حال اجراست تا مسافران و اهالی از خدمات رفاهی برخوردار شوند.

توان‌افزایی عمرانی و تجهیز ناوگان شهری 

شهردار مهندس موسویان با اشاره به ظرفیت عمرانی جوان‌قلعه گفت:

در اجرای بلوار و مسیرهای اصلی، از تمام ماشین‌آلات موجود شهرداری استفاده می‌کنیم؛ بیل مکانیکی، کامیون‌های حمل مصالح و دستگاه غلتک آسفالت به‌صورت کامل فعال هستند. بخشی از تجهیزات را خودمان تعمیر و بازسازی کردیم، چون پیش‌تر مستهلک بود. در دو ماه گذشته موتور بیل و لودر تعویض و نوسازی شده و اکنون ناوگان عمرانی جوان‌قلعه کاملاً فعال است.

او افزود:

به‌دلیل محدودیت مالی، در مواردی ماشین‌آلات سنگین را از بخش خصوصی اجاره کرده‌ایم تا پروژه‌ها متوقف نشوند. اما هدف نهایی این است که شهرداری صاحب تجهیزات کامل خود باشد. برای همین، با استفاده از سهم ارزش‌افزوده، امسال حدود ۳ تا ۴ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته‌ایم تا یک دستگاه کامیون جدید و یک غلتک مکانیکی خریداری شود و ناوگان عمرانی شهر به استقلال کامل برسد.

شهردار ادامه داد:

در کنار ماشین‌آلات عمرانی، برای بخش خدمات شهری نیز یک دستگاه *کاشین متوفی* ویژه‌ی انتقال درگذشتگان تأمین می‌شود تا خانواده‌ها دیگر نیازی به استمداد از شهرهای مجاور نداشته باشند. همچنین بیش از ۴۰ سطل زباله‌ی فلزی مقاوم در نقاط پرتردد، مدارس، ورودی‌ها و مسیر بلوار شهید باکری نصب شده و مرحله‌ی دوم طرح، شامل پوشش کامل سراسر شهر است.

او افزود:

در حوزه‌ی پسماند، جوان‌قلعه با سایت دفن بهداشتی شهرستان «عجب‌شیر» همکاری فعال دارد و زباله‌ها زیر نظر اداره‌ی محیط‌زیست به‌طور منظم حمل و دفن می‌شوند. برنامه‌ی دوساله‌ی شهرداری ایجاد محل مستقل دفن و تفکیک پسماند در محدوده‌ی خود شهر است.

مهندس موسویان در پایان این بخش از حمایت‌های رئیس شورای شهر نیز یاد کرد و گفت:

«شجاعی»، رئیس محترم شورای اسلامی شهر، با روحیه‌ای جوانمردانه و مسئولانه، زمین مورد نیاز برای احداث ساختمان جدید شهرداری جوان‌قلعه و نیز پایگاه نیروی انتظامی شهر را از مالکیت شخصی خود به‌صورت اهدا و وقف عام اختصاص داده‌اند؛ اقدامی که نشان‌دهنده‌ی همدلی کامل میان شورای اسلامی و مدیریت شهری است و نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشبرد توسعه‌ی پایدار جوان‌قلعه دارد.

از بحران سیلاب تا پایداری سازه‌ای 

سیلی که در طی سال های گذشته از «دره‌ی دیزه» گذشته  بود، بخشی از جوان‌قلعه را برد، نقطه‌ی آغاز بازنگری مهندسی بود. موسویان با اشاره به آن می‌گوید:

سیل، درس بزرگی برای ما شد. حالا با نقشه‌های اصلاحی و مطالعات مشاوران، مسیر ایمن‌سازی رودخانه طراحی و بخشی از دیواره‌ها ساخته شده‌اند تا اگر بارندگی شد، خطر به حداقل برسد.

این اقدام با استفاده از تجربه‌ی مهندس موسویان در پروژه‌های صنعتی جنوب کشور و همکاری فنی شورای شهر، به نخستین گام علمی در مقاوم‌سازی شهر بدل شده است.

او افزود: مشاور نیاز هست برای این مورد، تا بدانیم آیا نیاز به سدگیری یا اصلاح مسیر وجود دارد یا نه.

فرهنگ؛ روح دوم جوان‌قلعه 

به باور شهردار، توسعه‌ی حقیقی زمانی معنا دارد که شهر جان فرهنگی بیابد. در طول سال، ده برنامه‌ی رسمی و چندین مراسم مذهبی در جوان‌قلعه برگزار می‌شود؛ از جمله برنامه‌های هفته‌ی دفاع مقدس (غبارروبی حسینیه‌ها)، برنامه‌ی قربان تا غدیر و نشست‌های فرهنگی مدارس.

او توضیح می‌دهد:

هر مراسم را با هدف تربیتی و اجتماعی برگزار می‌کنیم. مدارس، مداحان و خطیبان حاضرند، مردم نشاط می‌گیرند و این برای شهری نو حیاتی است.

او همچنین از همکاری مؤثر با «حوزه‌ی علمیه‌ی خواهران» می‌گوید که پیش‌تر در عجب‌شیر مستقر بود. به‌صورت موقت، ساختمان قدیمی شهر در اختیار حوزه قرار گرفته تا خواهران دچار ناراحتی نشوند. تا پایان ساخت ساختمان جدید حوزه، فعالیت‌های آموزشی در همان ساختمان انجام می‌شود تا چرخه‌ی فرهنگی شهر قطع نشود.

شورا و مدیریت مشارکتی؛ تفاهم به‌جای توقف 

به‌گفته‌ی موسویان، هماهنگی شورای شهر جوان‌قلعه عامل پیشرفت شده است:

پنج عضو فعال داریم؛ دو جوان متخصص عمران و راه، سه نفر از پیش‌کسوتان شهر. همگی با تفاهم کار می‌کنیم. هیچ طرحی تا امروز با مخالفت جدی روبه‌رو نشده. اگر شورا و شهرداری اختلاف داشته باشند، پیشرفتی نخواهد بود؛ اما ما با تفاهم پیش رفتیم.

این همراهی اجتماعی سبب اجرای ده‌ها طرح عمرانی بدون توقف در دو سال و نیم اخیر شده است.

عدالت مالی؛ بازنگری در سهم ارزش افزوده 

شهردار به دو مطالبه‌ی اساسی اشاره دارد؛ نخست، اصلاح شیوه‌ی توزیع مالیات ارزش افزوده میان شهرهای کوچک. در تقسیم فعلی، برخی شهرهای کم‌جمعیت سهم واقعی نمی‌گیرند، درحالی‌که هر صد میلیون تومان برای شهری چون جوان‌قلعه اندازه‌ی یک میلیارد ارزش دارد. باید مبنا را جمعیت، سطح خدمات و نیاز محلی دانست تا عدالت برقرار شود.

او دومین نکته را در حوزه‌ی حمایت استانداری‌ها مطرح کرد:

در آغاز تأسیس جوان‌قلعه، پشتیبانی مالی و فنی استانداری عالی بود، اما بعد کمتر شد. پیشنهاد دادیم همان الگویی که در آغاز برای شهرهای تازه مانند مرکز قلعه‌چای اجرا شد، تداوم یابد تا شهرهای نو زودتر روی پای خود بایستند.

شهر جوان، قلعه‌ی امید 

امروز جوان‌قلعه، با وجود وسعت محدود، صاحب بلوار شهید باکری، ساختمان اداری کامل، مسیر گردشگری فعال، پروژه‌های آسفالت و جدول‌گذاری، محله‌های سبز و فرهنگ مذهبی پویاست. همدلی مدیریت و مردم، چهره‌ی شهر را از خاک به امید رسانده است.

به تعبیر خود مهندس موسویان:

در شهر کوچک ما، هر صد میلیون مثل یک میلیارد معنا می‌شود؛ چون پشت آن دل مردم است.

جوان‌قلعه اکنون نمونه‌ای برای «مدیریت امید» در میان شهرهای تازه‌تأسیس آذربایجان‌شرقی است؛ جایی که مردم و مدیران، با قلبی آرام اما اراده‌ای سرسخت، چراغ توسعه را روشن نگه داشته‌اند.

طرح هادی و بهره‌گیری از دانش تجربه 

در گام بلند توسعه‌ی کالبدی، شهردار مهندس موسویان از آغاز مراحل اجرای *طرح هادی* شهر جوان‌قلعه خبر داد و گفت:

طرح هادی، نقشه‌ی راه آینده‌ی شهر ماست؛ اما اعتقاد دارم هیچ طرحی بدون توجه به گذشته و تجربه‌ی فعالان پیشین به‌درستی اجرا نمی‌شود. از همین‌رو تصمیم گرفتیم از شهرداران و مهندسان بازنشسته‌ی جوان‌قلعه، که پیش‌تر در زمان تدوین طرح تفضیلی اولیه کار کرده بودند، برای مشورت و راهنمایی دعوت کنیم.

او افزود:

این عزیزان آشنا به اقلیم، مسیرهای توسعه و نیازهای مردم‌اند؛ نظر و پیشنهادشان برای شکل‌گیری طرح جدید بسیار ارزشمند است. با حضور آنها در جلسات طراحی، اطمینان داریم اجرای طرح هادی در جوان‌قلعه نه‌تنها علمی و واقع‌بینانه، بلکه ریشه‌دار و منطبق بر هویت محلی خواهد بود.

موسویان تأکید کرد:

هدف از این اقدام، احیای سرمایه‌های انسانی و اجتماعی شهر و پیوند نسل‌ها در مسیر سازندگی است؛ اقدامی که جوان‌قلعه را از یک شهر نوپا به شهری صاحب الگو در مدیریت تجربه‌محور بدل می‌کند.

تعریض، بهسازی و خدمات شهری نوین جوان‌قلعه

تبدیل روستا به شهر؛ گامی به‌سوی هویت شهری مدرن 

شهردار مهندس موسویان در تبیین آغاز دوره‌ی جدید توسعه‌ی جوان‌قلعه گفت:  در مسیر تبدیل روستا به شهر، اولویت نخست ما گشایش معابر و تعریض مسیرها بود تا شهر چهره‌ای مشخص و تردد ایمن پیدا کند. عملیات جدول‌گذاری، کانال‌کشی و سنگ‌چینی در اطراف مدارس انجام شد تا از تجمع آب باران و احتمال بیماری‌های پوستی و عفونی در میان دانش‌آموزان جلوگیری شود. این پروژه حدود ۲۸۰ متر طول داشته و با صرف اعتباری نزدیک به ۴۰۰ میلیون تومان از محل سهم عمرانی اجرا گردید.

پاکسازی زیست‌محیطی و مقابله با آلودگی‌ها 

وی افزود:  در طرح پاکسازی محلات، تمام تایرهای فرسوده و لاستیک‌هایی که منشا تکثیر پشه‌ها بودند، جمع‌آوری شدند. این اقدام مشترک با شبکه‌ی بهداشت شهرستان انجام شد و تأثیر قابل‌توجهی در کاهش بوی نامطبوع و مشکلات بهداشتی سطح شهر داشت.

فضای سبز سازگار با بحران آب 

شهردار موسویان ادامه داد:  برای حفظ فضای سبز در دوران بحران آب، چمن‌های سطح شهر به‌تدریج با شمشاد مقاوم جایگزین شده‌اند تا مصرف آب کاهش یابد. آبیاری از طریق شبکه‌ی قطره‌ای و چاه اختصاصی شهرداری انجام می‌شود؛ هیچ‌گونه استفاده‌ای از آب شرب شهری نداریم. این تصمیم علاوه بر صرفه‌جویی، موجب افزایش ماندگاری سبزینگی شده است.

وی تصریح کرد:  همه‌ی درختان شهر پس از چندین سال به‌صورت کامل هرس شده‌اند تا هم جلوه‌ی زیبایی پیدا کنند و هم با رنگ‌آمیزی بدنه و تنه‌ها از آسیب ناشی از سرما در زمستان محافظت شوند.

ایمن‌سازی و خدمات آتش‌نشانی 

شهردار جوان‌قلعه از دریافت مجوز حفر یک حلقه چاه اختصاصی برای شهرداری خبر داد و گفت:  هدف از آن تأمین آب مورد نیاز ماشین آتش‌نشانی و آبیاری فضای سبز است. در حال حاضر خدمات آتش‌نشانی شهر از شهرستان عجب‌شیر تأمین می‌شود اما همکاری دوجانبه در جریان است. شهرداری با هزینه‌ی خود یک موتور چهارچرخ و تجهیزات به ارزش ۳۰۰ میلیون تومان برای امور آتش‌نشانی خریداری کرده است؛ با این حال، همچنان به بودجه‌ی جدید برای تأمین تجهیزات سنگین‌تر نیاز داریم.

وی افزود:  برای تقویت سامانه‌ی ایمنی و پدافند غیرعامل، مبلغ ۴۰۰ میلیون تومان بودجه‌ی مستقل به‌عنوان نیاز اولیه اعلام شده تا در سال آینده محقق شود.

مالی و چشم‌انداز بودجه‌ی ۱۴۰۴ 

در بخش مالی، شهردار اعلام کرد:  بودجه‌ی پیش‌بینی‌شده‌ی سال ۱۴۰۴ شهرداری جوان‌قلعه، ۱۴ میلیارد تومان بسته شده است. این رشد مالی در مقایسه با سال پیش، نمود توسعه‌ی عمرانی و افزایش اعتماد عمومی محسوب می‌شود.

زیباسازی و نورپردازی شهری 

مهندس موسویان اظهار داشت:  با نصب المان‌های نوری و نورپردازی زیبا در بلوار شهید باکری و پارک مرکزی، چهره‌ی شب شهر تغییر کرده و حس امید در میان جوانان افزایش یافته است. رنگ‌آمیزی کامل جدول‌ها و اجرای خط‌کشی معابر با همکاری حوزه‌ی شهرسازی انجام گردیده تا فضای شهر منظم‌تر شود.

مدیریت و اولویت‌بندی پروژه‌ها 

او تأکید کرد:  با توجه به حجم بالای تقاضاها و محدودیت منابع، همه‌ی برنامه‌ها طبق اولویت اجرایی و ضرورت اجتماعی دسته‌بندی شده‌اند. بر این اساس، ابتدا پروژه‌های حیاتی، سپس طرح‌های زیباسازی و فرهنگی در دستور کار قرار گرفته‌اند.

شورای ترافیک و استقلال راه‌ها 

مهندس موسویان افزود:  در شورای ترافیک شهرستان پیشنهاد داده‌ایم راه روستایی فعلی از محدوده‌ی داخل شهر خارج و مسیر مستقل شهری به‌صورت جاده‌ی دوبانده احداث شود. این طرح موجب استقلال جوان‌قلعه در مسیرهای مواصلاتی و کاهش ترافیک روستایی خواهد شد.

عدالت در ارزش افزوده و مطالبه‌ی اصلاح مقررات 

در پایان این بخش، شهردار جوان‌قلعه با اشاره به اهمیت عدالت در نظام ارزش افزوده گفت:  پیشنهاد ما به وزارت کشور و سازمان مالیات این است که ضریب جمعیتی کمتر از ۵۰ هزار نفر را در محاسبه‌ی ارزش افزوده، معادل همان ۵۰ هزار نفر در نظر بگیرند؛ تا عدالت مالی بین شهرهای کوچک برقرار شود و شهرداری‌های نوپا بتوانند با توان بیشتر در عرصه‌ی عمران و رفاه خدمات‌رسانی کنند.

#جوان_قلعه #شهردار #شهرداری_جوان_قلعه