طلا؛ «اندوخته‌ای برای تمام فصول»

به گزارش بهار وطن به نقل از ایرنا،  بهای طلا به قله‌ تاریخی تازه‌ای را فتح کرده و همزمان با هجوم سرمایه‌گذاران به این دارایی در یک سال گذشته، از مرز چهار هزار دلار به ازای هر اونس تروا (معادل ۳۱.۱ گرم) گذشته است.

معاملات آتی طلا یعنی قراردادهای خرید یا فروش طلا با قیمتی مشخص، دیروز از این مرز عبور کردند و قیمت لحظه‌ای طلا نیز امروز در بازار آسیا از این مرز گذشت.

طلا از دیرباز در مقاطع عدم قطعیت اقتصادی همواره به عنوان یک دارایی «امن» شناخته شده زیرا کالایی فیزیکی، قابل مالکیت و ذخیره است.

با این حال، به گفته تحلیلگران افزایش قیمت فلز زرد در ماه‌های گذشته تحولی چشمگیرتر را نشان می‌دهد: «طلا ممکن است سرانجام از پوسته خود خارج و اصطلاحا به «پناهگاهی برای تمام فصول(موقعیت‌ها)» بدل شود.

چه اتفاقی برای قیمت طلا در سال جاری افتاده است؟

قیمت طلا از ابتدای سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرده است. بخش عمده این جهش به دلیل بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید بوده است. مراسم تحلیف رئیس جمهور آمریکا ۲۰ ژانویه(اول بهمن ۱۴۰۳) برگزار شد.

بهای فلز زرد در ماه آوریل یعنی زمانی که ترامپ علیه عمده کشورهای جهان از جمله متحدان تجاری‌ آمریکا جنگی تجاری را آغاز کرد، به شدت افزایش یافت و در آگوست، با حمله رئیس‌جمهور آمریکا به استقلال فدرال رزرو دوباره اوج گرفت.

بسیاری از سرمایه‌گذاران در مواجهه با این حجم از عدم قطعیت به سمت دارایی‌های قابل اعتمادتری همچون طلا روی آوردند.

با این حال، به گفته تحلیلگران تعرفه‌های ترامپ و مناقشاتش با فدرال رزرو تنها عوامل محرک صعود بی‌وقفه طلا از آن زمان تاکنون نبوده‌اند. به گفته آنها، انتخابات ریاست حزب حاکم ژاپن در پایان هفته گذشته(میلادی)، تعطیلی دولت آمریکا و تعمیق بحران سیاسی در فرانسه به‌دنبال استعفای ناگهانی سباستین لکورنو، نخست‌وزیر این کشور نیز در این جهش نقش‌آفرینی کرده‌اند.

چه چیزی پشت افزایش قیمت طلا در این هفته است؟

کایل رودا، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی در شرکت کپیتال‌دات‌کام/Capital.com استرالیا، به الجزیره گفت که پیروزی غافلگیرکننده سانای تاکائیچی در رقابت بر سر رهبری حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن نقش چشمگیری در افزایش قیمت طلا در این هفته داشته است.

تاکائیچی پس از آنکه با تبلیغات انتخاباتی در بستری متشکل از سیاست‌های تهاجمی کسری بودجه به علاوه کاهش مالیات و کمک‌های مستقیم به خانوارها برای تحریک رشد اقتصادی، در رقابت با سایر رقبا به پیروزی رسید، حالا در آستانه تبدیل شدن به اولین نخست وزیر زن تاریخ چهارمین اقتصاد بزرگ جهان قرار دارد.

طبق گزارش رویترز، پیروزی تاکائیچی بازارها را شوکه کرد و ارزش یِن ژاپن که برای برخی سرمایه‌گذاران دارایی امن محسوب می‌شود، دیروز به پایین‌ترین سطح ۱۳ ماه اخیر رسید و به نظر می‌رسد که سرمایه‌گذاران طلا را به عنوان جایگزین اصلی انتخاب کرده‌اند.

رودا دراین‌باره گفت: افزایشی که این هفته شاهدش بودیم، بخشی از روندی است که من آن را «داغ نگه داشتن بازار» می‌نامم.

افزایش قیمت طلا در سال جاری در مقایسه با سال‌های اخیر چگونه بوده است؟

این افزایش چشمگیر است. قیمت‌ طلا به طور معمول در مقاطع عدم قطعیت افزایش می‌یابد، سپس تثبیت می‌شود و دوباره در زمان پیش‌بینی‌ناپذیری اقتصادی صعود می‌کند. به عنوان نمونه، حد فاصل ژوئن ۲۰۲۰ تا فوریه ۲۰۲۴، قیمت طلا بدون افزایش یا کاهش چشمگیر، بین ۱۶۰۰ و کمی بیش از ۲۱۰۰ دلار در هر اونس متغیر بود.

قیمت طلا در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۰ درصد دیگر افزایش یافت. اما حتی آن جهش را نیز در ۹ ماه اول سال ۲۰۲۵ به طور چشمگیری پشت سر گذاشت و حالا با شیب‌ تندی رو به بالا در حرکت است.

آیا طلا سابقه چنین جهشی را داشته است؟

گرچه طلا در سال جاری به رکورد تاریخی جدیدی رسیده است اما این اولین باری نیست که فلز زرد جهشی عظیم را تجربه می‌کند. در دهه ۱۹۷۰ پس از اینکه ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، قابلیت تبادل دلار با طلا را لغو کرد، قیمت طلا به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش پیدا کرد.

براساس اسناد «دفتر تاریخ‌نگاری وزارت خارجه آمریکا»، قیمت هر اونس طلا از پایان جنگ جهانی دوم روی ۳۵ دلار ثابت مانده بود، اما دولت نیکسون بر این باور بود که ارزش دلار آمریکا به دلیل «وجود مقادیر بیش از حد ارز در حال گردش ناشی از کمک‌های خارجی، هزینه‌های نظامی و سرمایه‌گذاری خارجی» بیش ارزش‌گذاری شده است.

در نتیجه، قیمت طلا از نرخ ثابت ۳۵ دلار در هر اونس در سال ۱۹۷۱، تا سال ۱۹۸۰ به ۸۵۰ دلار افزایش یافت. دهه ۱۹۷۰ دهه‌ای به‌طور خاص متلاطم بود. چالش‌های اقتصادی همچون بحران نفت در سال ۱۹۷۳؛ حمله شوروی به افغانستان در ۱۹۷۹ و «تسخیر لانه‌ جاسوسی» در همان سال رخ داد.

این بار چه چیزی متفاوت است؟

هرچند تمایل به طلا می‌تواند نشان‌دهنده دلهره اقتصادی باشد، این بار طلا نه خلاف جهت بلکه همسو با بازار سهام آمریکا حرکت می‌کند.طبق گزارش سی‌ان‌بی‌سی، به‌رغم نگرانی‌ها درباره تعطیلی دولت آمریکا، قیمت طلا این هفته به رکوردی بالا رسید و به طور همزمان هر دو شاخص‌ اس‌اندپی ۵۰۰ و نزدک، روز دوشنبه در اوج بسته شدند.

تیم واترار، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت KCM Trade استرالیا می‌گوید که هرچند این شاخص‌ها از آن زمان کاهش یافته‌اند، اما روند کلی نشان می‌دهد که طلا برای سرمایه‌گذاری به شکلی فزاینده‌ به انتخاب اول تبدیل شده است.

وی به الجزیره گفت: آنچه شاهد آن هستیم این است که طلا از بسیاری جهات به یک «دارایی مناسب برای تمام موقعیت‌ها» تبدیل شده است. در واقع، فلز زرد نشان داده است که هم در مواقع ریسک‌گریزی و هم ریسک‌پذیری، توانایی صعود دارد و در عین حال، با توجه به مخاطرات ژئوپلیتیکی در آمریکا و خارج از آن، برای سرمایه‌گذاران به عنوان سپری در برابر عدم قطعیت عمل می‌کند.

نقش ترامپ در این میان چیست؟

واترِر و رودا به الجزیره گفتند در حالی که ترامپ همچنان بر قیمت طلا در بلندمدت تاثیر می‌گذارد، اما او تنها یکی از چندین مولفه تاثیرگذار است.

به گفته رودا، طلا به یک «معامله پنج عاملی» تبدیل شده است. سرمایه‌گذاران سیاست‌های مالی و بدهی رو به افزایش دولت‌هایی همچون ژاپن را در برابر مخاطرات ژئوپلیتیکی جاری، سیاست تجاری آمریکا، تهدیدها علیه فدرال رزرو و انتظارات برای کاهش نرخ بهره در آینده، می‌سنجند.

وی اضافه کرد: تا جایی که به ترامپ مربوط می‌شود، تصور می‌کنم می‌توان گفت که او به شدت بر طلا تاثیر گذاشته؛ سیاست‌های تجاری و مالی او و حملاتش به فدرال رزرو همه جزو عوامل هستند. اما فکر نمی‌کنم بتوان آن را به طور خاص به ترامپ نسبت داد چرا که محرک‌های دیگری هم در آن نقش‌آفرینی می‌کنند.