از تخته تا فردا- معلم نقطه آغاز همه تحول‌ها

یادداشت روز معلم 

نویسنده: مهدی رستمی گلوجه

مدیرمسئول و صاحب امتیاز

روز معلم تنها یک مناسبت تقویمی نیست روایت دیرپای حقیقتی است که در عمق زندگی ما جریان دارد. اینکه بخش بزرگی از آنچه امروز هستیم  را وامدار کسانی هستیم که چراغ آگاهی را در ذهن و جانمان افروختند. معلم نخستین راهنمای انسان در مسیر فهمیدن، فکر کردن و انتخاب کردن است نه‌فقط انتقال‌دهنده دانایی، بلکه سازنده شخصیت، پرورش‌دهنده روح و الهام‌بخش مسیر زندگی.

در تجربه زیسته هر انسان نقش معلم آن‌چنان بنیادین است که اثرگذاری او گاه از والدین نیز فراتر می‌رود. معلم پلی است میان خامی کودکی و بلوغ فکری میان تردیدهای نوجوانی و یقین‌های جوانی. بسیاری از انسان‌های بزرگ در جهان شخصیت خود را مدیون معلمانی هستند که نخستین‌بار توانستن را در گوششان زمزمه کردند. آن‌ها که بیش از هر چیز ایمان به توانایی شاگرد را به او هدیه دادند.

معلم چراغی است که هیچ‌گاه خاموش نمی‌شود و با گچ سپید جهانی رنگی می‌سازد و با دستانی که مهربانی را می‌نویسد، سطرهای زندگی شاگردان را شکل می‌دهد. هر جا که سخن از انسانیت، توسعه و فرهنگ است ردّ پای معلم دیده می‌شود. به احترام آنان که انسان آفریدند باید ایستاد چرا که هر واژه‌ای که می‌نویسیم امضای معلمی در پشت آن است.

جایگاه معلم در نگاه دین و بزرگان اندیشه

در فرهنگ اسلامی و ایرانی مقام معلم جایگاهی ممتاز و کم‌نظیر دارد.

مولایمان حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در بیانی که عمق رابطه شاگرد و معلم را می‌نمایاند می‌فرمایند:

«من علّمنی حرفاً فقد صیّرنی عبداً»

هر کس چیزی به من بیاموزد مرا بنده خویش کرده است.

این سخن تصویری روشن از احترام، اثرگذاری و شکرگزاری جاودانه نسبت به معلم به دست می‌دهد.

پیامبر اکرم(ص) نیز معلمان را وارثان پیامبران خوانده‌اند چرا که رسالت پیامبران هدایت و رشد عقل و اخلاق جامعه است.

حضرت امام صادق(ع) نیز در حدیثی ماندگار می‌فرمایند:

«تعلیمُ النّاسِ و تربیتُهُم صدقةٌ جاریة»

آموختن و تربیت مردم صدقه‌ای ماندگار است.

تعریفی که نشان می‌دهد کلاس درس پایان اثر معلم نیست بلکه نقطه آغاز نسل‌هایی است که می‌آیند و در سخن بزرگان نیز این معنا استمرار دارد.

استاد شهید مرتضی مطهری بر این باور بود که اگر معلم خوب باشد، جامعه خوب خواهد شد؛ زیرا تربیت از کلاس آغاز می‌شود

جلال آل‌احمد نیز معلم را چراغی در باد می‌خواند. نمادی از روشنایی، پایداری و استقامت در دل دشواری‌ها.

نقش شگرف معلم در ساختن شخصیت انسان

معلم بیش از آنکه درس بدهد روش اندیشیدن را آموزش می‌دهد او پرسشگری را در جان کودکان بیدار، حس مسئولیت‌پذیری را تقویت و مسیر فردی و حرفه‌ای آنان را تعریف می‌کند. بسیاری از استعدادها و رؤیاهای انسان نخستین‌بار توسط نگاه دقیق و دل‌سوزی معلمی کشف شده است.

هر انسان موفق در جایی از خاطرات خود، معلمی دارد که در بزنگاهی از زندگی، جرقه‌ای در ذهن او زده و مسیرش را تغییر داده است. معلم با رفتار و گفتارش الگوی اخلاق، صبر، تلاش و امید می‌شود. گاهی یک جمله کوتاه معلم می‌تواند آینده یک نوجوان را تحت‌تأثیر قرار دهد و تا سال‌ها چراغ راه او باشد.

قدردانی، کمترین حق معلم

روز معلم فرصتی است برای یادآوری اینکه جامعه بدون معلم، جامعه‌ای بی‌ریشه است. رشد علمی، پیشرفت فرهنگی و حتی توسعه اقتصادی نخستین‌بار در کلاس درس جوانه می‌زند. احترام به معلم، احترام به آینده است.

به یاد همه آنان که چراغ دانایی را روشن کردند و به یاد معلمانی که با صبر و عشق، انسان ساختند و به احترام آنان که بخش بزرگی از «خود»مان را از آنان آموخته‌ایم و هر واژه‌ای که می‌نویسم مدیون معلمی‌ست که نوشتن آموخت آری معلمی شغل ساختن انسان است. معلم صدای روشن وجدان بشریت است. هر روزی که درس می‌داد روزی از عمرش بخشید تا به عمر ما بیفزاید. روز معلم گرامی باد.